Η ΕΕ θέλει «Made in Europe» - Η Κίνα λέει όχι με απειλές

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να θωρακίσει τη βιομηχανία της. Η Κίνα ετοιμάζεται να το εμποδίσει. Και αυτή τη φορά το λέει ανοιχτά.Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου έστειλε χθες σαφές μήνυμα προς την Κομισιόν: «Αν η ΕΕ προχωρήσει στην υιοθέτηση του νομοσχεδίου για τη λεγόμενη «βιομηχανική επιτάχυνση» αγνοώντας τις κινεζικές ενστάσεις, το Πεκίνο δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια. Αντίμετρα θα ακολουθήσουν.» Η διατύπωση δεν άφηνε περιθώριο για διαφορετική ερμηνεία.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο και γιατί ενοχλεί την Κίνα

Το κείμενο που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 4 Μαρτίου δεν κατονομάζει τη Κίνα πουθενά. Δεν χρειάζεται. Ο στόχος είναι προφανής.
Το νομοσχέδιο απαιτεί από επιχειρήσεις σε στρατηγικούς κλάδους — αυτοκινητοβιομηχανία, ηλεκτρικά οχήματα, φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας, πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας — να τεκμηριώνουν ευρωπαϊκή προέλευση για ένα μέρος των συστατικών τους, προκειμένου να δικαιούνται δημόσια χρηματοδότηση.

Ρήτρες «αποκλειστικά Made in Europe», όπως τις χαρακτήρισε το Πεκίνο, που στην πράξη αποκλείουν κινεζικές εταιρείες από σημαντικούς πόρους.
Το κινεζικό υπουργείο μίλησε για «διακριτική μεταχείριση», υπονόμευση του ελεύθερου ανταγωνισμού και — με κάποια δόση ειρωνείας — επιβράδυνση της πράσινης μετάβασης της ίδιας της ΕΕ. Σενάριο που, αν μη τι άλλο, αξίζει να συζητηθεί σοβαρά πριν ψηφιστεί οτιδήποτε.

Το παρελθόν που δεν ξεχνιέται

Η Ευρώπη δεν έφτασε σε αυτό το σημείο χωρίς λόγο. Χρόνια τώρα οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καταγγέλλουν ότι κινεζικές εταιρείες ανταγωνίζονται με αθέμιτους όρους, επιδοτούμενες γενναιόδωρα από το κράτος τους. Ηλεκτρικά αυτοκίνητα που πωλούνται στην Ευρώπη σε τιμές που δεν εξηγούνται από τις συνθήκες της αγοράς. Φωτοβολταϊκά που έχουν κατακλύσει την ήπειρο. Μπαταρίες που έχουν αποδεκατίσει εγχώριες παραγωγές πριν καν αυτές αναπτυχθούν.Το νομοσχέδιο της Κομισιόν δεν είναι παρορμητισμός. Είναι μια καθυστερημένη απάντηση σε αυτή την πραγματικότητα.

Ένας πόλεμος που δεν λέγεται πόλεμος

Αυτό που συμβαίνει τώρα μεταξύ ΕΕ και Κίνας έχει όνομα, αλλά κανείς δεν βιάζεται να το προφέρει: εμπορικός πόλεμος. Όχι με δασμούς αυτή τη φορά — αν και αυτοί δεν αποκλείονται — αλλά με νομοθετικές θωρακίσεις, γεωστρατηγικές κινήσεις και απειλές που εκφωνούνται με τη γλώσσα της διπλωματίας αλλά έχουν τη βαρύτητα της αντιπαράθεσης.

Για την Ευρώπη διακυβεύεται κάτι παραπάνω από αγορές και επιδοτήσεις. Διακυβεύεται η ίδια η βιομηχανική της ύπαρξη σε κλάδους που θα κρίνουν τις επόμενες δεκαετίες. Η ενέργεια, τα ηλεκτρικά οχήματα, η πράσινη μετάβαση — όλα περνάνε από τεχνολογίες στις οποίες η Κίνα έχει ήδη σημαντικό προβάδισμα.

Το ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη έχει δικαίωμα να προστατεύσει τη βιομηχανία της. Έχει, και μάλιστα επείγουσα ανάγκη να το κάνει. Το ερώτημα είναι αν έχει τη βούληση και τη συνοχή να αντέξει τις συνέπειες.
Το Πεκίνο μόλις υπενθύμισε ότι οι συνέπειες θα υπάρξουν.